इरानी नेता खामेनीको अन्त्येष्टिमा जनसागर

एजेन्सी । अमेरिकी र इजरायली संयुक्त हवाई आक्रमणमा मारिएका इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टि समारोहमा सहभागी हुन राजधानी तेहरानमा सर्वसाधारणको विशाल उपस्थिति रहेको छ । गत फेब्रुअरी २८ मा उनको निवासमा भएको घातक आक्रमणमा खामेनीको मृत्यु भएको थियो ।

अमेरिकी र इजरायली हवाई आक्रमणमा ८६ वर्षको उमेरमा मारिएका इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको साढे तीन दशक लामो शासनकाल अन्त भएको हो । सन् १९३९ मा उत्तर-पूर्वी इरानको शिया सहर मशहदमा जन्मिएका खामेनी देशको राजनीतिक र सैन्य संरचना बदल्ने एक शक्तिशाली पात्र थिए ।

सन् १९७९ को ऐतिहासिक इरानी क्रान्तिअघि राजतन्त्र विरोधी प्रदर्शनहरूमा उनी एक प्रमुख राजनीतिक अनुहारका रूपमा उदाएका थिए । क्रान्ति सफल भएपछि सन् १९८१ देखि १९८९ सम्म इराकविरुद्धको भीषण युद्धका क्रममा उनले इरानको राष्ट्रपतिका रूपमा कार्यभार सम्हाले ।

सन् १९८९ मा इरानका तत्कालीन सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह रुहोल्लाह खोमेनीको निधन भएपछि खामेनी नयाँ सर्वोच्च नेताका रूपमा निर्वाचित भएका थिए । आफ्नो कार्यकालमा उनले इरानको सैन्य र अर्धसैनिक संयन्त्रलाई बलियो बनाउनुका साथै बाह्य खतराबाट बच्न अग्रगामी रणनीतिको विकास गरेका थिए ।

आफ्नो लामो शासनकालमा उनले धेरै चुनौतीहरूको सामना गरे, जसमध्ये सबैभन्दा ठूलो धक्का सन् २०२६ जनवरीमा लागेको थियो । आर्थिक संकटका कारण सुरु भएको आन्दोलन देशव्यापी जनविद्रोहमा परिणत भएको थियो । सोही वर्षको फेब्रुअरी २८ मा तेहरानस्थित आफ्नै निवासमा अमेरिकी-इजरायली संयुक्त हवाई आक्रमणमा परी उनको मृत्यु भएको हो ।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले खामेनीको अन्त्येष्टि अवधिभर दुवै पक्षबाट कुनै पनि सैन्य आक्रमण नहुने बताएका छन् । ट्रम्पले अन्त्येष्टि प्रक्रिया सकिएपछि इरानसँगको वार्ता पुनः अघि बढ्ने स्पष्ट पारेका हुन् ।